نقشه کشی صنعتی

اصول و مهندسی نصب و نگهداری

اصول و مهندسی نصب و نگهداری یکی از بخش های مهندسی مکانیک است که کاربرد های فراوانی دارد. جدول زیر جزوه ی درسی دکتر محمد مشایخی، استاد دانشگاه صنعتی اصفهان است که بر روی سایت آموزش الکترونیکی دانشگاه صنعتی برای دانلود قرار داده شده است.

دانلود علایم مورد استفاده در تاسیسات گرمایی وبرودتی

نقشه ای که از ترسیم چند قطعه به صورت مونتاژ حاصل می شود نقشه ترکیبی است که بهترین تمرین برای بالا بردن قدرت تجسم و مهارت و تسلط یک نقشه کش می باشد و کمک شایانی به درک انطباقات و انواع اتصالات می نماید .البته ترسیم این نقشه ها باید با دقت زیاد و مهارت کافی صورت گیرد و نقشه کش باید تسلط و آشنایی کافی با قطعات و نهوه عملکرد آنها را داشته باشد .در شروع کار ابتدا از نمای اصلی که همان نمای روبرو و مبنا است شروع می کنیم و پس از رسم آن , نمای روبرو سایر قطعات را به ترتیب بروی آن ترسیم کرده و خطوطی را که با رسم قطعات جدید در زیر قرار می گیرند و از دید مهو می شوند را پاک میکنیم (البته بنا بر نیاز و در موارد استثنا رسم خط چین مانعی ندارد ) . نقشه مرکب نمی تواند به تنهایی برای ساخت قطعه مورد استفاده قرار گیرد زیرا خالی از شرح جزئیات تمامی قطعات به کار رفته درآن است , نقشه مرکب را می توان برای توضیح بیشتردر برش نیز ترسیم کرد که در اکثر اوقات این کار انجام می شود  :

انواع پرسپکتیو :

پرسپکتیو یا تصاویر مجسم که هر سه بعد از یک جسم را نمایش می دهد برای کمک به فهم بهتر و ایجاد درک برای کسی که از دانش نقشه کشی برخوردار نیست به کار می رود به طوری که مانند یک عکس به معرفی قطعه می پردازد و در چند نوع مختلف ترسیم میشود که در ادامه به تشریح آنها خواهیم پرداخت .

تصویر مجسم (عمودی) ایزومتریک :

از پرسپکتیو ایزومتریک را می توان به عنوان رایج ترین تصویر مجسم در صنعت نام برد و در معرفی آن باید گفت : محور Xها با زاویه 30درجه و محور y ها بازاویه 30درجه (150درجه ) و محور Zها با زاویه 90 درجه نسبت به خط افق رسم می شود و تمامی اندازه ها بر روی این سه محور1:1 (در اصل اندازه ها بر روی محورها برابر 82% است که برای سولت به مقدار 1:1 ترسیم می گردد ) می باشد .

تصویر مجسم (عمودی) دیمتریک :

این نوع تصویر مجسم همانطور که از نامش پیداست (دو مقیاسی) تصاویر در آن با دو مقیاس رسم می شوند مقیاس دو محور ارتفاع و طول 1:1 و عرض را1:2رسم می شود . محور Xها بازاویه 7درجه و 10دقیقه و محور Zها با زاویه90 درجه و محورYها با زاویه41درجه و27 دقیقه می باشد (اندازه ها بر روی محورYها 1:2 است ) که برای سهولت بیشتر محور Xها با زاویه 7درجه و Yها با زاویه 42 درجه رسم می شود .

تصویر مجسم (مایل) کاوالیر :

  بهترین پرسپکتیو به دلیل نهوه قرار گیری محورها برای رسم قطعاتی که از قوس و دوایر زیادی برخوردارند پرسپکتیو کاوالیر است .در این پرسپکتیو محور Xها بازاویه 0و برروی خط افق و محورZها بازاویه 90درجه ومحورYها بازاویه 45 درجه رسم می شود مقیاس بر روی محور XوZ1:1 وبر روی محور Yها1:1رسم می شود .

 تصویر مجسم (مایل) کابینت :

این نوع پرسپکتیو تقریبا همانندهمان پرسپکتیو کاوالیر است با این تفاوت که مقیاس ها درمحورYها 1:2 است . وبیشتر برای اجسام با طول زیاد مناسب است .

تصویر مجسم یک نقطه فرار :

این نوع از پرسپکتیو به ندرت برای رسم قطعات صنعتی کاربرد دارد و بیشتر برای ترسیمات معماری استفاده می شود . در این نوع پرسپکتیو خطوط بجز خطوط ارتفاع به یک نقطه گریز ختم می شوند .

تصویر مجسم دو نقطه فرار :

این نوع از پرسپکتیو به ندرت برای رسم قطعات صنعتی کاربرد دارد و بیشتر برای ترسیمات معماری استفاده می شود . در این نوع پرسپکتیو تمامی خطوط بجز خطوط ارتفاع به دو نقطه گریز ختم می شوند .

روش کار چرخدنده ها
چرخدنده ها در انواع ماشین آلات کاربرد دارند . آن ها می توانند کوچک باشند

در حدود 3 میلی متر یا بزرگ باشند در حدود 11 متر قطر داشته باشند . آن ها

برای انتقال حرکت دورانی از یک محور به محور های دیگر بکار می روند که این کار

 توسط چرخ های دندانه دار شده ای انجام می گیرد که به طور مستقیم با هم درگیر می شوند .

در مقابل چرخ زنجیر ها حرکت را از یک محور به محور های دیگر توسط زنجیر انتقال می دهند .

چرخدنده ها برای انتقال قدرت بکار می روند مانند گیربکس ماشین و غالب دستگاه های صنعتی و در بعضی موارد برای کنترل بکار می روند .

چرخدنده هایی که حرکت را از یک محور به محور های دیگر انتقال می دهند برای محور ها

 می توان سه حالت را در نظر گرفت .

الف ) محورهای موازی
ب ) محورهای متقاطع
ج ) محورهای متنافر
در هر کدام از این جانمایی محورها یک سری از انواع چرخدنده می توانمند کاربرد داشته باشند .
محور های موازی
در این نوع جانمایی محورها به صورت موازی قرار گرفته اند. چرخدنده هایی که در این نوع جانمایی بکار می روند شامل :
1) چرخدنده ی ساده که می تواند دندانه ی داخلی و یا خارجی باشد .
2) چرخدنده ی مارپیچی که در دو نوع داخلی و خارجی و همچنین ساده و دوبل وجود دارد .
محور های متقاطع
این محور ها در این جانمایی همدیگر را در یک نقطه قطع می کنند .
چرخدنده هایی که در این نوع جانمایی بکار می روند شامل :
1) چرخدنده ی مخروطی دندانه مستقیم
2) چرخدنده ی مخروطی مارپیچی
3) چرخدنده ی مخروطی زاویه صفر ( زرول )
4) صفحه دنده
محورهای متنافر
این محورها نه موازی اند و نه متقاطع و چرخدنده هایی که در این نوع جانمایی بکار می روند شامل :
1) چرخ دنده مارپیچی متقاطع و زاویه دار
2) چرخ دنده ی حلزونی که می تواند ساده و دوبل باشد
3) چرخدنده های هیپوئیدی